İŞÇİLİK ALACAKLARININ İCRASI

BİR İŞ MAHKEMESİ KARARININ İCRASI: LİKİT ALACAKLARIN HESAPLANMASI VE KADEMELİ FAİZ UYGULAMASI

Uzun ve meşakkatli bir yargılama sürecinin ardından iş mahkemesinde açtığınız davayı kazandınız. İşçilik haklarının teslim edildiği bu gerekçeli karar, şüphesiz hukuki zaferin belgesidir. Ancak bu belgenin müvekkilinizin cebine girecek nakde dönüşmesi için İlamlı İcra Takibi başlatılması şarttır. Kararı usulüne ve kanuna uygun bir şekilde icraya koyarken sırasıyla şu hassas adımlar izlenmelidir:

1. Brüt Alacakların Net Tutarlara Çevrilmesi (Yasal Kesintiler)

İş mahkemeleri, kararlarını genellikle “brüt” rakamlar üzerinden kurar. Kararda yer alan brüt kıdem tazminatı veya brüt fazla mesai ücretini doğrudan bu halleriyle icraya koymak, borçlu tarafın İcra Hukuk Mahkemesinde şikayet davası açmasına ve takibin iptaline yol açar. Öncelikle hükmedilen her bir alacak kalemi yasal kesintilerden arındırılmalıdır:

Kıdem Tazminatı: Sadece damga vergisi kesintisi uygulanır.
Fazla Mesai, Hafta Tatili, UBGT ve Yıllık İzin Ücreti: SGK işçi payı, Gelir Vergisi ve Damga Vergisi kesintileri yapılarak net tutarlara ulaşılır.
2. Faiz Türü ve Başlangıç Tarihlerinin Eşleştirilmesi ile “Kamu Bankası” Yanılgısı

Kararın hüküm fıkrasındaki faiz türleri ve tarihleri, icra talepnamesine birebir işlenmelidir. Ayrıca infaz aşamasında çok sık yapılan bir hata, “Kamu Bankalarınca Fiilen Uygulanan Azami Faiz” oranlarının baz alınmasıdır. Yargıtay içtihatlarına ve ilgili kararın infazına göre, Merkez Bankasınca açıklanan ve tüm bankaları kapsayan “Bankalarca 1 Yıl Vadeli Mevduata Fiilen Uygulanan Azami Faiz Oranları” tablosunun esas alınması hukuki bir zorunluluktur. Aksi takdirde, oranlar arasında ciddi farklar oluşmakta ve hesaplama eksik kalmaktadır.

3. Dönemsel (Kademeli) Faiz Oranlarının Gün Bazlı Hesabı

ÖRNEK OLARAK ALDIĞIMIZ ;

Bankalarca 1 Yıl Vadeli Mevduata Uygulanan Azami Faiz Oranları Tablosu

Dönem (Yıl-Ay)
Faiz Oranı (%)
2026-02 :  40.50
2026-01 : 40.50
2025-12 : 42.00
2025-11 :  44.50
2025-10 : 44.25
2025-09 : 45.25
2025-08 : 50.00
2024-09 : 55.00
2023-09 : 60.00

En yüksek mevduat faizi sabit bir oran değildir. İcraya konu edilen alacağın başlangıç tarihinden takip tarihine kadar geçen sürede, Merkez Bankası verilerine göre oranlar sürekli değişmektedir.

Örneğin, infaz denetimine konu bir hesaplamada TL bazında fiilen uygulanan azami faiz oranlarının dönemlere göre nasıl farklılaştığı net bir şekilde görülmektedir:

21.09.2023 – 20.09.2024 arasındaki 365 gün için %60,00,
21.09.2024 – 20.09.2025 arasındaki 364 gün için %55,00,
21.09.2025 – 28.10.2025 arasındaki 37 gün için ise %45,25 oranı uygulanmıştır.
Bu veriler ışığında, icra takibi başlatılırken sadece başlangıç ve bitiş tarihlerini girmek yeterli değildir; aradaki dönemsel dalgalanmaların “kıstelyevm” (gün hesabı) mantığıyla her bir döneme ayrı ayrı yansıtılması şarttır.

EMSAL TABLO

• Alacak Kalemi       Faiz Türü         Hesaplama Yöntemi
• Kıdem Tazminatı   Mevduat Faizi    Kademeli (Dönemsel)
• Fazla Mesai / UBGTMevduat FaiziKademeli (Dönemsel)
• hbar TazminatıYasal FaizDoğrudan (Sabit Oran)
• VS

Sonuç

İş mahkemesi kararlarının icraya konulması süreci, en az davanın esası kadar teknik bir titizlik gerektirmektedir. Faiz türlerinin yanlış seçilmesi, “Kamu Bankası” oranlarının baz alınması veya dönemsel faiz değişikliklerinin atlanması, alacaklı vekillerini şikayet davaları ve bilirkişi ücretleriyle karşı karşıya bırakmaktadır. Bu nedenle, infaz aşamasında Yargıtay içtihatlarına ve Merkez Bankası’nın dönemsel verilerine tam uyumlu, şeffaf hesaplama yöntemlerinin kullanılması hukuki güvenliğin olmazsa olmazıdır.

Sonuç olarak bu faizlerin hesabı ve icraya konulması profesyonelce yapılmalıdır. Aksi takdirde alacaklı olan işçi açısından bu durum alacakların erimesine sebep olurken; İcra Hukuk Mahkemelerinde gereksiz şikayet davalarının açılmasına, telafisi güç zaman kayıplarına ve yargılama gideri yüklerine sebebiyet verecektir.

                                                                          Hazırlayan : Av. Ünal SANCAK

                                                                          İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Çalışmaları

12. Hukuk Dairesi 2018/6072 E. , 2019/4154 K.

“İçtihat Metni”

Yargıtay İçtihadı Bilgi Notu: Yargıtay’ın (12.03.2019 tarihli) emsal kararına göre; icra takiplerinde faiz hesabı yapılırken Merkez Bankası sistemindeki “uygulanması muhtemel” (bankalarca uygulanacağı bildirilen) faiz oranlarının kullanılması hukuka aykırıdır. İlamların infazında ve hesaplamalarda esas alınması gereken tek kriter, hakkın doğum tarihinden itibaren birer yıllık devreler halinde bankalarca mevduata “fiilen uygulanan” en yüksek faiz oranlarıdır; aksine yapılan muhtemel oranlı hesaplamalar kesin bozma sebebidir.